Ile wynosi prawidłowe napięcie akumulatora i jak je zmierzyć?

Akumulator samochodowy to duża i pojemna bateria, której zadaniem jest magazynowanie oraz przekazywanie energii elektrycznej do układów wykorzystujących ją do pracy. Obecnie pojazdy mechaniczne wyposażone są w szereg innowacyjnych systemów elektrycznych, które działają zarówno podczas jazdy, jak i w trakcie postoju – dlatego sprawność akumulatora jest tak ważna dla użytkowników i właścicieli pojazdów.

Napięcie akumulatora to kluczowy parametr dla właściwego funkcjonowania baterii. Wytwarzane jest ono w wyniku reakcji chemicznej zachodzącej w chwili, w której dwa przeciwne materiały (płyta ujemna i dodatnia) są zanurzone w elektrolicie (roztwór kwasu siarkowego i wody). Warto zaznaczyć jednak, że na rynku obecnie jest wiele rodzajów akumulatorów, które wyprodukowane zostały w ramach różnych technologii. 

Standardowy akumulator kwasowo-ołowiowy ma napięcie w granicy 2 V na ogniwo. Daje to razem 12 V, które są niezbędne do właściwego funkcjonowania systemów elektronicznych w pojeździe osobowym. Sam prąd płynie z akumulatora w momencie zamknięcia obwodu między klemami (dodatnimi i ujemnymi). 

Akumulator działa w nieustannym procesie ładowania i rozładowywania. Gdy jest on podłączony do odbiornika pobierającego zmagazynowaną energię elektryczną (jak np. rozrusznik), prąd zostaje pobrany z baterii. Akumulator zaczyna się ładować, gdy dochodzi do procesu ponownego wytwarzania różnic elektroujemności między elektrodami. Zachodzi to w chwili, gdy alternator zwraca prąd do akumulatora w trakcie jazdy. Pamiętaj, że nawet w pełni rozładowany akumulator może zostać naładowany przy pomocy tzw. prostownika.

Przeczytaj również: Jak odpalić auto na kable rozruchowe? Poradnik krok po kroku

Standardowy akumulator samochodowy ma napięcie ok. 12 V, zatem jego zakres musi być większy od tej wartości, ale jednocześnie możliwie najmniejszy. Trzeba jednak zwrócić uwagę, na to, aby było to napięcie stałe, oznaczone jako VDC, V= lub V---.

Jak wygląda prawidłowe napięcie akumulatora nowego i używanego? Otóż multimetr powinien wskazywać napięcie akumulatora nowego na poziomie 12,8 V i używanego w granicach 12,5-12,7 V. W ten sam sposób można określić stan naładowania baterii. Dzielimy go na: 

• rozładowany – wartość poniżej 12 V; 
• naładowany w stopniu średnim – 12-12,5 V;
• naładowany – 12,5-12, 8 V.

Trzeba mieć z tyłu głowy, że podane wartości dotyczą akumulatora mierzonego w stanie spoczynku, przy dodatnich temperaturach otoczenia. Dla wielu producentów punktem odniesienia jest temperatura ok. 20-25°C. Gdy na zewnątrz panuje duży mróz, napięcie spoczynkowe może być nieco niższe, mimo że akumulator jest w dobrym stanie technicznym. Z kolei tuż po długiej trasie, kiedy alternator intensywnie ładował akumulator, jego napięcie potrafi chwilowo przekraczać 12,8 V – nie oznacza to od razu problemu, o ile po kilku godzinach postoju wróci do typowego poziomu.

Warto zaznaczyć, że minimalne napięcie akumulatora do uruchomienia pojazdu to w większości przypadków granica ok. 11 V. Poniżej niej akumulator prawdopodobnie zostanie nieodwracalnie uszkodzony. Z kolei maksymalne napięcie ładowania akumulatora nie może przekraczać 14,8 V. Warto więc w razie nietypowych zachowań samochodu sprawdzić poprawność pracy alternatora.

Jeżeli podczas pracy silnika zmierzysz napięcie akumulatora i zobaczysz około 13,8-14,4 V, możesz przyjąć, że prawidłowe napięcie ładowania jest zachowane, a alternator działa poprawnie. Wyraźnie niższe napięcie (np. 12,5-13,0 V przy włączonym silniku i kilku odbiornikach prądu) może sugerować uszkodzony alternator, luźny pasek osprzętu lub problemy z instalacją. Z kolei stałe wartości powyżej 14,8 V są alarmujące – grożą przeładowaniem i skróceniem żywotności akumulatora, a w skrajnych przypadkach nawet jego trwałym uszkodzeniem.

Dowiedz się też: Rodzaje akumulatorów. Czym się od siebie różnią i jaki wybrać?

Chcąc dokonać dokładnego pomiaru napięcia w akumulatorze, należy zrobić to po co najmniej dwugodzinnym postoju pojazdu. Najlepsze wyniki da jednak pomiar zrealizowany na drugi dzień (tzn. po kilku lub nawet kilkunastu godzinach). 

Chodzi o to, aby element ten zatrzymał się w pełni po jeździe. Wtedy napięcie akumulatora samochodowego odczytasz jako tzw. napięcie spoczynkowe. W czasie spoczynku nie powinny być włączone żadne odbiorniki prądu (radio, oświetlenie, dodatkowe akcesoria), bo nawet niewielkie obciążenie może zaburzyć pomiar napięcia i zaniżyć wynik.

W pierwszej kolejności sprawdź napięcie na akumulatorze przy wyłączonym zapłonie. Końcówki pomiarowe przewodów połącz z biegunami akumulatora: czarny z ujemnym i czerwonego z dodatnim. Odczyt pomiaru napięcia ok. 12,5 V można określić jako właściwy. Gdy napięcie będzie niższe, akumulator może wymagać doładowania. Wskazania poniżej 12,00 V to sygnał, że akumulator jest rozładowany lub uszkodzony.

Podczas pomiaru postaraj się przykładać metalowe końcówki (szpikulce) przewodów pomiarowych bezpośrednio do biegunów akumulatora, a nie tylko do zabrudzonych klem. Zmniejszysz w ten sposób ryzyko błędu pomiarowego związanego z nalotem lub korozją na zaciskach akumulatora. Jeśli na wyświetlaczu widzisz wartości skaczące lub nienaturalnie niskie, warto najpierw oczyścić klemy i powtórzyć pomiar napięcia akumulatora.

Następnie dokonaj pomiaru napięcia po włączeniu zapłonu. W tym przypadku odczyt pomiaru napięcia ok. 12,30 V można uważać za poprawny, co oznacza, że akumulator raczej jest sprawny i naładowany. Gdy wskazania miernika będą niższe, akumulator może być sprawny, jednak wymaga doładowania. Wskazania poniżej 12,10 V świadczą o całkowitym rozładowaniu lub uszkodzeniu akumulatora.

Kolejny krok to pomiar napięcia akumulatora przy włączonych światłach drogowych – czyli pod obciążeniem. Należy przeprowadzić ten proces przy wyłączonym silniku i w dwóch miejscach: 

• na biegunach akumulatora; 
• na klemach. 

Wyniki pomiarów powinny wynosić odpowiednio ok. 12,10 V i 12,11 V.

Co zatem należy zrobić? 

Do gniazda wejściowego z symbolem COM włóż wtyk czarnego przewodu pomiarowego. Natomiast wtyk czerwonego przewodu pomiarowego umieść w gnieździe z symbolem „V".

Ustaw multimetr (uniwersalny miernik napięcia) zgodnie z oczekiwanym zakresem pomiaru napięcia. Zazwyczaj jest to 20 V DC. Tańsze urządzenia przy takiej konfiguracji zazwyczaj są gotowe do pracy. Bardziej zaawansowane modele wymagają ręcznego uruchomienia zasilania, natomiast multimetry z tzw. wyższej półki, automatycznie dobierają najlepszy zakres pomiarowy. Jeśli wyświetlacz LCD wyświetli symbol baterii, możesz przejść do dalszych etapów. W innym razie baterie należy wymienić na nową. 

Jeżeli nie masz doświadczenia z elektryką samochodową, pamiętaj o podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Nie dotykaj jednocześnie obu biegunów jedną metalową końcówką i nie doprowadzaj do przypadkowego zwarcia przewodami. Zawsze zaczynaj od ustawienia odpowiedniego zakresu pomiarowego na samym woltomierzu, a dopiero potem przykładaj przewody do akumulatora. To prosta czynność, ale wykonana spokojnie i zgodnie z instrukcją pozwoli Ci szybko sprawdzić napięcie akumulatora bez wizyty u mechanika.

To może Cię zainteresować: Wymiana akumulatora. Czy wiesz, jak zrobić to prawidłowo?

Ciężko wyobrazić sobie sytuację, w której pojazd mechaniczny nie dysponuje akumulatorem. Zdarzają się jednak sytuacje, w których nie jesteś w stanie utrzymać odpowiedniego napięcia akumulatora – nawet wtedy, gdy auto jest regularnie eksploatowane. Zdarza się to zwłaszcza w okresie zimowym.

Problem może pojawić się także w chwili, w której pojazd będzie miał uszkodzone podzespoły odpowiedzialne za ładowanie akumulatora podczas jazdy. W takich przypadkach obowiązkowo należy odholować auto do najbliższego mechanika, gdyż nawet użycie boostera lub wymiana akumulatora na nowy, nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. 

Obawiasz się, że przytrafi Ci się taka sytuacja na trasie? Zdenerwowanie i stres nie sprzyjają logicznemu myśleniu i dynamice podejmowania decyzji. Często w takich momentach organizacja transportu zastępczego, lawety i noclegu bywa trudna dla kierowcy oraz pasażerów, którzy borykają się z bardzo dużymi emocjami.

Wsparcie w takich sytuacjach zapewnia Assistance. Mając je, możesz liczyć na profesjonalną pomoc drogową, m.in. pod postacią wymiany koła. Oprócz tego Assistance zapewni Ci pojazd zastępczy, holowanie na określonym dystansie, zabukowanie i opłacenie noclegu czy dostarczenie paliwa we wskazane miejsce. W LINK4 masz do dyspozycji aż 3 warianty (Auto Assistance Standard, Auto Assistance Plus i Auto Assistance Komfort), a każdy z nich możesz kupić wraz z ubezpieczeniem OC.

Skorzystaj z naszego kalkulatora LINK4, aby poznać wysokość składki ubezpieczenia Twojego samochodu. Możesz to zrobić również telefonicznie (22 444 44 23) lub spotykając się z agentem współpracującym z LINK4.

Wybrany wariant ubezpieczenia Auto Assistance dostępny w LINK4 tylko w pakiecie z OC lub OC/AC. Szczegółowe informacje sprawdź w OWU dostępnym na www.link4.pl.

Ile powinno wynosić napięcie akumulatora na wyłączonym silniku?

Prawidłowe napięcie akumulatora w stanie spoczynku (na wyłączonym silniku, po kilku godzinach postoju) powinno wynosić mniej więcej 12,5-12,8 V. Odczyt w okolicach 12,3-12,4 V zwykle oznacza, że akumulator jest naładowany średnio i warto pomyśleć o doładowaniu, a wartości poniżej 12,0 V świadczą już o poważnym rozładowaniu baterii.

Jakie jest prawidłowe napięcie ładowania akumulatora podczas pracy silnika?

Przy pracującym silniku prawidłowe napięcie ładowania akumulatora powinno mieścić się zazwyczaj w przedziale ok. 13,8-14,4 V. Jeśli pomiar napięcia akumulatora pokazuje dużo mniej (np. 12,5-13,0 V), może to wskazywać na problem z alternatorem lub instalacją; z kolei wartości stale powyżej ok. 14,8 V grożą przeładowaniem i skróceniem żywotności akumulatora.

Przy jakim napięciu akumulator uznaje się za całkowicie rozładowany?

Za praktycznie rozładowany uznaje się akumulator, którego napięcie spadło poniżej 12,0 V w stanie spoczynku. Wartości w okolicach 11,0-11,5 V oznaczają głębokie rozładowanie, które może już prowadzić do trwałego uszkodzenia ogniw i wyraźnego skrócenia żywotności akumulatora.

Czy można sprawdzić napięcie akumulatora bez użycia miernika?

Dokładnego napięcia akumulatora nie da się sprawdzić bez miernika – można jedynie oceniać jego stan po objawach, takich jak wolne kręcenie rozrusznika, przygasanie świateł czy komunikaty o niskim napięciu na desce rozdzielczej. Niektóre samochody pokazują przybliżone napięcie w menu komputera pokładowego lub przez interfejs OBD, ale to również rodzaj wbudowanego woltomierza. Do rzetelnej oceny stanu akumulatora nadal najlepszy będzie prosty multimetr podłączony do zacisków akumulatora.