Nieczytelny numer VIN – co zrobić w takiej sytuacji?

Numer VIN (Vehicle Identification Number) to odpowiednik nr PESEL dla samochodu. W tych kilkunastu cyfrach i literach zapisane są najważniejsze dane dotyczące pojazdu. W razie kradzieży umożliwia on identyfikację danego pojazdu. Kolor nadwozia czy tablice rejestracyjne można łatwo zmienić, a numer VIN pozostaje taki sam. Dlatego warto zadbać, aby zawsze można go było odczytać.

Numer VIN to ciąg 17 cyfr i liter, w których zakodowane są informacje o danym aucie. Zwykle pozwala ustalić m.in. markę, model, rok modelowy, kod fabryki oraz numer seryjny pojazdu. Numer VIN musi być na stałe umieszczony na nadwoziu, podwoziu albo ramie pojazdu. W samochodach osobowych zwykle znajduje się na ramie pojazdu w okolicach prawego amortyzatora, na prawym nadkolu, przegrodzie czołowej komory silnika, kielichu kolumny MacPhersona lub na podłodze kabiny od strony pasażera. Dane identyfikacyjne powinny znajdować się także na tabliczce znamionowej. Wielu producentów umieszcza VIN również na podszybiu w specjalnym okienku.

Przeczytaj również: Jak sprawdzić numer części samochodowej?

Z czego składa się numer VIN?

Identyfikator VIN składa się z trzech głównych części. Pierwsza to WMI, czyli trzy znaki identyfikujące producenta. Druga część, VDS, opisuje ogólną charakterystykę pojazdu, np. typ nadwozia, model lub wersję. Dziewiąty znak bywa pozycją kontrolną, która pozwala sprawdzić poprawność numeru VIN.

Ostatnia, trzecia część, zwana VIS, to identyfikator konkretnego pojazdu. Zawiera pozostałe 8 znaków. Możesz dzięki nim odczytać rok produkcji danego egzemplarza, kod fabryki, z której auto pochodzi oraz numer seryjny pojazdu. Należy jednak zauważyć, że rok modelowy nie jest zgodny z rokiem kalendarzowym każdego producenta. Na przykład niemieccy producenci rozpoczynają nowy rok modelowy wraz z początkiem września.

Czy każdy pojazd musi mieć numer VIN?

Co ciekawe nie każdy pojazd poruszający się po drogach musi mieć własny numer VIN. Zgodnie z paragrafem 11 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, z obowiązku posiadania numeru VIN zwolnione są:

• samochody zarejestrowane po raz pierwszy przed 1 stycznia 1995,
• motocykle zarejestrowane po raz pierwszy przed 1 stycznia 2003 r.,
• ciągniki rolnicze, pojazdy wolnobieżne, przyczepy przeznaczone do łączenia z tymi pojazdami oraz pojazdy, które numer nadwozia otrzymały zgodnie z innymi przepisami.

Pomimo tego, że numer VIN umieszczony jest w trudno dostępnym miejscu, może się zdarzyć, że ulegnie on uszkodzeniu. Zwłaszcza pojazdy off-roadowe są bardziej narażone na jego zniszczenie ze względu na często ekstremalne warunki użytkowania samochodu. Najczęściej do uszkodzenia dochodzi w wyniku korozji lub nieprawidłowo przeprowadzonej naprawy. Również kolizje i wypadki mogą uszkodzić VIN na karoserii, szczególnie, gdy uszkodzone zostanie miejsce, w którym umieszczony został numer identyfikujący pojazdu.

Co grozi za jazdę z nieczytelnym VIN-em?

Nieczytelny VIN może oznaczać dla właściciela spore kłopoty. Po pierwsze, może skutkować negatywnym wynikiem badania technicznego pojazdu. Po drugie, w czasie kontroli drogowej nieczytelna cecha identyfikacyjna może wymagać dodatkowych wyjaśnień. Należy pamiętać, że nieczytelny numer VIN może być też poważnym problemem przy sprzedaży auta — znacząco obniża jego wiarygodność, nawet jeśli sam pojazd jest sprawny technicznie. Dla kupującego może to być sygnał ostrzegawczy, że samochód miał wypadek, niejasną historię albo że wykonano przy nim nieprawidłowe naprawy. Nieczytelny numer identyfikacyjny utrudnia, a czasem uniemożliwia też sprawdzenie historii samochodu w usłudze Historia Pojazdu. Dlatego, gdy w Twoim aucie został zatarty lub uszkodzony numer VIN, powinieneś jak najszybciej podjąć odpowiednie działania.

Sprawdź także: Numer VIN – koniecznie sprawdź przed kupnem używanego auta

Gdy w Twoim aucie zauważysz nieczytelny nr VIN, nie oznacza to automatycznie, że możesz samodzielnie odtworzyć numer. W takiej sytuacji trzeba przejść procedurę przewidzianą dla nadania albo umieszczenia cechy identyfikacyjnej pojazdu. Zwykle wymaga to kontaktu z rzeczoznawcą, wydziałem komunikacji i okręgową stacją kontroli pojazdów.

Auto z nieczytelnym VIN-em? Udaj się do rzeczoznawcy

Jeśli numer VIN uległ skorodowaniu albo został zniszczony podczas wypadku lub naprawy, potrzebna może być opinia rzeczoznawcy samochodowego wpisanego na listę prowadzoną przez ministra właściwego do spraw transportu. W opinii powinna znaleźć się jedna z poniższych informacji:

• wskazanie pierwotnej cechy identyfikacyjnej,
• jednoznaczne wykluczenie ingerencji w pole numerowe w celu umyślnego zniszczenia albo zafałszowania numeru VIN,
• brak oryginalnego numeru VIN.

Koszt wydania takiej opinii ustala rzeczoznawca. W praktyce zwykle jest to wydatek rzędu kilkuset złotych.

Złożenie wniosku o nowy VIN w wydziale komunikacji

Z opinią rzeczoznawcy właściciel pojazdu udaje się do wydziału komunikacji właściwego dla swojego miejsca zamieszkania. Tam składa wniosek o nadanie cechy identyfikacyjnej pojazdu. Wraz z nim konieczne może być przedstawienie następujących dokumentów:

• dowodu rejestracyjnego,
• karty pojazdu (jeśli została wydana),
• oryginału opinii rzeczoznawcy samochodowego,
• dowodu uiszczenia wymaganych opłat wskazanych przez urząd.

Wybicie numeru nadwozia w okręgowej stacji kontroli pojazdów

Gdy otrzymasz pozytywną decyzję z wydziału komunikacji, kolejnym krokiem jest wizyta w wyznaczonej okręgowej stacji kontroli pojazdów. Diagnosta umieszcza cechę identyfikacyjną w miejscu określonym w decyzji i wydaje zaświadczenie potwierdzające wykonanie tej czynności.

Wymiana dowodu rejestracyjnego

Po umieszczeniu cechy identyfikacyjnej przez diagnostę w stacji kontroli pojazdów trzeba ponownie odwiedzić wydział komunikacji. Dane identyfikacyjne pojazdu muszą być zgodne z tymi, które znajdują się w dokumentach.

Ile kosztuje cała procedura nadania nowego VIN?

Procedura nadania cechy identyfikacyjnej może być czasochłonna i wiązać się z kosztami. Najwięcej kosztuje zwykle opinia rzeczoznawcy, a do tego mogą dojść opłaty urzędowe, koszt czynności wykonanych w stacji kontroli pojazdów i ewentualna wymiana dokumentów. Nie warto jednak zwlekać, bo nieczytelny VIN może utrudnić sprzedaż auta, badanie techniczne i wyjaśnienie statusu pojazdu podczas kontroli.

Co więcej, w czasie kontroli drogowej nieczytelny numer VIN może wymagać dodatkowych wyjaśnień i wydłużyć kontrolę. Lepiej tego uniknąć i zadbać o to, aby cecha identyfikacyjna pojazdu była czytelna i zgodna z dokumentami.

Jaka kara za samodzielne wprowadzenie zmian w numerze VIN?

Pamiętaj także, żeby pod żadnym pozorem nie próbować samemu poprawiać zamazanych symboli w numerze VIN. Ingerencja w pole numerowe może zostać potraktowana jako przerobienie znaku identyfikacyjnego pojazdu i stanowić przestępstwo. Jeżeli sąd uzna, że zmiany w numerze zostały wprowadzone samodzielnie i celowo, sprawcy może grozić kara pozbawienia wolności.

Nie warto więc zwlekać ani samodzielnie zajmować się poprawianiem uszkodzonego lub nieczytelnego numeru VIN w aucie.

Przeczytaj również: Jak sprawdzić wyposażenie po VIN samochodu? Poradnik

Mamy nadzieję, że po lekturze naszego krótkiego poradnika wiesz już, jak zachować się, gdy okaże się, że numer VIN jest nieczytelny lub uszkodzony. Szybkie działanie, czyli ustalenie przyczyny problemu, uzyskanie wymaganej opinii oraz złożenie wniosku w wydziale komunikacji, pozwoli uporządkować dane identyfikacyjne pojazdu zgodnie z procedurą.

Pamiętaj też o obowiązkowym OC. Jeśli kierujący ubezpieczonym pojazdem spowoduje szkodę w wyniku wypadku drogowego lub kolizji, z OC wypłacane jest odszkodowanie poszkodowanym osobom. Skorzystaj z kalkulatora LINK4, aby sprawdzić ofertę ubezpieczenia OC. Możesz też porozmawiać z doradcą LINK4 pod numerem 22 444 44 23 albo spotkać się z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20030320262
2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów, https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/1709/ogl