Wymiana amortyzatorów. Cena i objawy zużycia

Amortyzatory – to element układu zawieszenia, który tłumi drgania towarzyszące jeździe. Ich praca ma zapobiegać tak zwanemu bujaniu samochodu. Przednie i tylne amortyzatory zapewniają także stabilizację jazdy i utrzymują koła na nawierzchni, zapewniając im przyczepność podczas każdego obrotu, zwłaszcza na nierównej powierzchni. Ich prawidłowe działanie ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa podróży.

Zdecydowana większość samochodów osobowych posiada w swojej budowie amortyzatory na wszystkich czterech kołach. Z powodzeniem wyparły one takie rozwiązanie jak resory piórowe. Inaczej ma się sprawa w pojazdach dostawczych i pick-upach. Tutaj na tylnych osiach zazwyczaj stosuje się resory, ponieważ są proste w swej konstrukcji, mają duży udźwig i są stosunkowo niedrogie.

Przeczytaj również: Jak przygotować samochód do zimy?

Od dłuższego czasu na przedniej osi stosuje się kolumny MacPhersona. To oznacza, że amortyzator pełni jednocześnie funkcje tłumiące i prowadzące. Wraz ze sprężyną i zwrotnicą stanowi integralną część zawieszenia.

Wyciek oleju, wydłużona droga hamowania, gorsza przyczepność kół do podłoża czy charakterystyczne bujanie nadwozia to częste objawy awarii amortyzatorów w pojeździe. Uszkodzenie i zużycie amortyzatorów samochodowych może zmniejszyć bezpieczeństwo i komfort podczas prowadzenia auta, a także uszkodzić inne elementy układu jezdnego.

Amortyzatory bada się na stanowisku pomiarowym w stacji kontroli pojazdów, najczęściej metodą EUSAMA. Urządzenie wprawia koło w drgania i porównuje najmniejszy nacisk opony na płytę z naciskiem statycznym. Wynik podawany jest w procentach i ocenia się go w czterostopniowej skali: powyżej 60% to stan bardzo dobry, 40–60% dobry, 20–40% dostateczny, a 20% i mniej – niedostateczny. To ocena przybliżona, a nie precyzyjny pomiar zużycia samego amortyzatora – takie stanowiska są urządzeniami kontrolnymi i nie podają błędu pomiaru.

Kiedy należy wymieniać amortyzatory?

Wskaźnik EUSAMA na poziomie 20% i niżej oznacza niedostateczne tłumienie i kwalifikuje amortyzator do wymiany. Przedział 20–40% to stan dostateczny, wymagający dodatkowego sprawdzenia, bo na wynik wpływa m.in. ciśnienie w oponach i tarcie w zawieszeniu. Diagnosta bierze pod uwagę również różnicę wyników między kołami tej samej osi. Warto wymieniać amortyzatory w samochodzie co ok. 80-100 tys. kilometrów, choć amortyzatory w nowych autach mogą mieć dłuższą żywotność. Na to, kiedy konkretnie wymiana jest niezbędna, wpływają m.in. model samochodu, styl jazdy kierowcy, stan dróg czy intensywność użytkowania pojazdu.

Zdarza się, że wizyta w stacji kontroli pojazdów nie jest konieczna, aby sprawdzić stan amortyzatorów. Jednym z widocznych objawów awarii jest wyciek oleju. Zazwyczaj nie zostawia on śladów pod samochodem, ale jest widoczny gołym okiem na samym amortyzatorze. Bujanie pojazdu oraz wydłużona droga hamowania pomimo sprawnych hamulców także zwiastują koniec prawidłowego tłumienia nierówności. Twoją uwagę powinny zwrócić też stuki, tępe uderzenia i podskakiwanie kół podczas jazdy po nierównej powierzchni oraz nierównomierne zużywanie się opon. O zużyciu amortyzatorów może świadczyć też tzw. efekt nurkowania, podczas którego przednia część nadwozia gwałtownie opada ku ziemi podczas hamowania, a także ogólne pogorszenie komfortu jazdy objawiające się np. wibracjami na kierownicy. Kontrolna wizyta w stacji kontroli pojazdów lub w warsztacie pozwoli potwierdzić te przypuszczenia.

Odpowiednia przyczepność kół jest istotna nie tylko podczas hamowania, ale także w trakcie przyspieszania. Rozpędzanie auta nie będzie efektywne, jeśli koła nie będą miały przyczepności z nawierzchnią i będą się od niej odbijać. To może okazać się niebezpieczne podczas ruszania na ruchliwym skrzyżowaniu, gdzie czas ma kluczowe znaczenie.

Jakie są rodzaje amortyzatorów w samochodzie?

Można wyróżnić dwa główne rodzaje amortyzatorów:

• olejowe – są najczęściej stosowane w samochodach. Tłumikiem drgań jest specjalny płyn hydrauliczny. Osobną odmianą są amortyzatory magnetoreologiczne, w których olej z cząstkami ferromagnetycznymi gęstnieje pod wpływem pola magnetycznego wytwarzanego przez cewkę;
• olejowo-gazowe – tłumikiem jest mieszanina oleju i gazu (komora jest zazwyczaj wypełniona azotem).

Na rynku dostępne są także amortyzatory o sportowej charakterystyce, w tym tak zwane zawieszenie gwintowane. Pozwala ono regulować wysokość pojazdu i twardość zawieszenia. Stosuje się je głównie w autach sportowych i modyfikowanych. Pamiętaj, że ingerencja w konstrukcję zawieszenia może wymagać dodatkowego badania technicznego.

Przeczytaj także: Dwumasa – co to jest i jak rozpoznać awarię?

Sama wymiana przednich i tylnych amortyzatorów nie jest bardzo skomplikowana i czasochłonna. Trwa zwykle od ok. 1,5 do 4 godzin (w przypadku jednej osi). Na to jednak, ile konkretnie trwa wymiana amortyzatorów, wpływają m.in. stan śrub czy konstrukcja pojazdu. Wymiana przednich amortyzatorów jest co do zasady bardziej skomplikowana, a tym samym trwa nieco dłużej niż w przypadku tylnych amortyzatorów.

Teoretycznie wymianę można wykonać samodzielnie, jednak bezpieczniej zlecić ją mechanikowi. Niezbędne będą podnośnik, odpowiednie narzędzia (np. klucz dynamometryczny) i trochę wiedzy. Warto też uzbroić się w cierpliwość. Śruby amortyzatorów są często zapieczone, gdyż samochody przejeżdżają na jednym komplecie nawet ponad 200 tysięcy kilometrów. Koszt wymiany amortyzatorów w warsztacie został opisany w dalszej części.

W pojazdach najczęściej stosowane są już wspomniane kolumny MacPhersona. Oznacza to w praktyce, że amortyzator wraz ze sprężyną stanowi jeden element nośny. Cała kolumna jest wyjmowana, więc reszta prac odbywa się na stole warsztatowym. To znacząco ułatwia serwis, który trudno byłoby przeprowadzić na podniesionym aucie.

Co musisz wiedzieć o wymianie amortyzatorów? Montaż nowego amortyzatora krok po kroku

W pierwszej kolejności jeden amortyzator odkręcany jest od zwrotnicy, a następnie od górnego mocowania. Aby ułatwić demontaż, sprężyna jest ściskana. Do demontażu sprężyny potrzebny jest ściągacz sprężyn, który zapewnia bezpieczeństwo pracy. Po zamontowaniu sprężyny, łożyska górnego i poduszki kolumna wraca na swoje miejsce. Przed mocowaniem nowych amortyzatorów zwróć uwagę na to, aby je odpowietrzyć.

Podczas wymiany należy pamiętać, aby zamontować nową osłonę tłoczyska i odbój amortyzatora. Warto także sprawdzić łożyska górne, a wymiana poduszki amortyzatora na nową nie powinna podlegać dyskusji. W przypadku przedniego zawieszenia zaleca się też wymianę sprężyn i mocowania amortyzatora. Aby uniknąć ewentualnej awarii, należy wymienić te i inne elementy, gdyż mają ten sam przebieg, co amortyzatory.

Wymiana amortyzatora powinna być także powodem do sprawdzenia geometrii zawieszenia. Należy upewnić się, że samochód będzie zachowywał się prawidłowo, a opony nie ulegną przyspieszonej degradacji. Nie należy zapominać, że amortyzatory wymienia się zawsze parami. Dzięki temu nierówności są tłumione poprawnie, a obydwa koła przylegają do jezdni, zapewniając przyczepność i bezpieczeństwo.

Zobacz także: 5 drobnych usterek samochodu, które najczęściej prowadzą do dużych problemów...

Jaki koszt generuje wymiana amortyzatorów? Cena, jaką trzeba zapłacić za usługę wymiany uszkodzonych amortyzatorów, waha się w przedziale od ok. 150 do 500 złotych (w przypadku aut miejskich o prostej budowie) oraz ok. 500-800 zł (samochody luksusowe i o bardziej skomplikowanej konstrukcji) za oś. Koszt ten obejmuje samą robociznę – do tego trzeba doliczyć cenę amortyzatorów, która zaczyna się od ok. 80 zł za sztukę w tańszych zamiennikach, w zależności od modelu samochodu oraz rodzaju i producenta części. Jako że amortyzatory wymienia się parami, to cena dotyczy kompletu na jedną oś. Zdarza się, że koszt usługi jest wyższy. Wpływa na to m.in. skomplikowana budowa zawieszenia niektórych pojazdów.

Części zamienne cechuje duży zakres cenowy. O ile do pojazdów małych można znaleźć zamienniki już za około 80 złotych za sztukę, o tyle w przypadku samochodów marek premium koszt ten może sięgać nawet około 2000 złotych. Mimo tego wymiana amortyzatorów w kosztach samej usługi nie powinna się drastycznie różnić.

Jakie są dodatkowe koszty wymiany amortyzatorów?

Podczas wymiany amortyzatorów samochodowych mogą pojawić się dodatkowe koszty związane m.in. z zakupem i wymianą innych elementów zawieszenia czy koniecznością ustawienia geometrii. Wynoszą one zwykle od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, w zależności od rodzaju i liczby wymienianych części oraz rodzaju usługi.

Wiesz już, jak sprawdzić amortyzatory. Ich wymiana plasuje się w ścisłej czołówce na liście czynności serwisowych każdego pojazdu. Ma to bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo podróżowania, a sprawny układ zawieszenia daje prawdziwą radość i komfort jazdy. Nie warto oszczędzać na tym elemencie, od sprawnych amortyzatorów zależy bowiem droga hamowania pojazdu.

Pamiętaj, że amortyzatory należy zmieniać parami. Jak wspominaliśmy, dobrą praktyką jest równoczesna wymiana poduszki amortyzatora, co przyczyni się do poprawy komfortu i bezpieczeństwa. Warto także stosować produkty cenionych producentów i nie kierować się jedynie kosztami. Zamienniki są doskonałą alternatywą pod warunkiem, że mają dobre opinie.

Awaria zawieszenia potrafi zaskoczyć w trasie. W takich sytuacjach pomaga dobrowolne ubezpieczenie Auto Assistance, dostępne w LINK4 w trzech wariantach.

Auto Assistance Standard obejmuje m.in. naprawę na miejscu zdarzenia, dostarczenie paliwa, wymianę koła i holowanie do 200 km, a w razie wypadku lub kradzieży – samochód zastępczy do 4 dni. Auto Assistance Plus daje te same świadczenia z holowaniem do 500 km; samochód zastępczy przysługuje w nim również przy awarii, do 3 dni, a po wypadku lub kradzieży – do 5 dni. Auto Assistance Komfort to wariant, który zapewnia: holowanie po wypadku bez limitu kilometrów w Polsce i za granicą, przy awarii bez limitu w Polsce i do 1500 km w Europie, samochód zastępczy do 5 dni przy awarii i na 20 dni po wypadku lub kradzieży, a także kierowca, gdy nie możesz prowadzić auta, a jesteś ponad 20 km od miejsca zamieszkania.

Składkę wyliczysz w kalkulatorze LINK4. Warto też porozmawiać z doradcami pod numerem 22 444 44 23 lub spotkać się z agentem współpracującym z LINK4. 

Ubezpieczenie Auto Assistance dostępne w LINK4 tylko w pakiecie z OC. Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 141, zm. Dz.U. z 2024 r. poz. 1811), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000141
2. P. Zdanowicz, „Problematyka oceny stanu amortyzatorów na stanowisku EUSAMA”, „Logistyka” 2010, nr 4, Repozytorium Politechniki Warszawskiej, https://repo.pw.edu.pl/info/article/WUT392491/
3. P. Gorzelańczyk, P. Wachowiak, T. Kalina, „Badanie skuteczności działania amortyzatorów w świetle obowiązujących przepisów prawnych w Polsce i na Słowacji”, „Autobusy” 2018, nr 6, https://bibliotekanauki.pl/articles/315733